Κάλαντα

Τα Κάλαντα αποτελούν δημοτικά ευχετικά και εγκωμιαστικά τραγούδια που ψάλλονται εθιμικά κατ΄ έτος κυρίως την παραμονή μεγάλων θρησκευτικών εορτών όπως των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς (Αγ. Βασιλείου), των Θεοφανίων, ακόμη και των Βαΐων (ή Λαζάρου), με εξαίρεση εκείνων της Μεγάλης Παρασκευής που είναι κατανυκτικά. Κύρια παραδοσιακά μουσικά όργανα που συνοδεύουν τα κάλαντα είναι το τρίγωνο, το λαούτο, το νταούλι η τσαμπούνα, η φλογέρα κ.ά.

Έθιμα και παραδόσεις των Χριστουγέννων

Αν υπάρχουν κάποιες μέρες του χρόνου που όλοι έρχονται κοντά είναι οι μέρες των Χριστουγέννων. Μια γιορτή που τη γιορτάζουν όλοι οι λαοί σε κάθε γωνιά του πλανήτη με εντελώς διαφορετικό τρόπο και παραδόσεις.  

Εδώ καταγράφονται  διαφορετικές Χριστουγεννιάτικες παραδόσεις από διάφορα μέρη του πλανήτη.

Ρουμανία, Οι Μασκαρεμένοι

Στη Ρουμανία η παράδοση θέλει τους πιστούς να ντύνονται αρκούδες, να χορεύουν και να γιορτάζουν τη γέννηση του Θεανθρώπου. Παλιότερα μια αληθινή αρκούδα συμμετείχε στο χορό. Η συγκεκριμένη παράδοση ονομάζεται Ursul (ο χορός της αρκούδας) και λαμβάνει χώρα κυρίως στη Μολδαβία και στη Μπουκοβίνα την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Μια ακόμα παράδοση της Ρουμανίας που έχει να κάνει με ταγούδι ονομάζεται Mascatii (οι μασκαρεμένοι) όπου φοράνε περίεργες μάσκες, κρεμάνε κουδούνια και προσπαθούν να τρομάξουν τον παλιό χρόνο για να αποχωρίσει και να έρθει ο καινούργιος.

Πως ακουγόταν η θεία λειτουργία στην Αγία Σοφία

Ένα βίντεο του πανεπιστημίου του Στάνφορντ καταγράφει πως ακουγόταν η θεία λειτουργία μέσα από σύμβολο του ελληνισμού και του χριστιανισμού στην Πόλη, πριν από 700 χρόνια. Το πανεπιστήμιο του Στάνφορντ σε συνεργασία με την χορωδία Καπέλα Ρομάνα, χρησιμοποίησαν όλα τα διαθέσιμα στοιχεία ώστε να αντιγράψουν την εμπειρία του να βρίσκεται κάποιος μέσα στην Αγία Σοφία 700 χρόνια μετά την τελευταία φορά που ακούστηκε η θεία λειτουργία στο εσωτερικό της. Έτσι, σε ένα βίντεο εικονικής πραγματικότητας καταγράφονται πλάνα από την Αγία Σοφία και ο ήχος από την θεία λειτουργία.

Take a virtual journey to Hagia Sophia, Constantinople's Great Church, when the renowned choir Cappella Romana returns to the Bing to continue its collaboration with Stanford's Center for Computer Research in Music and Acoustics (CCRMA) and its Art and Art History department. CCRMA will digitally imprint Hagia Sophia's reverberant acoustics on Cappella Romana's sublime Byzantine chant, complemented by visuals designed to create a totally immersive experience. Faculty experts in art, music, and technology lead the audience through this acoustic and aesthetic journey in time.

Οι καλικάντζαροι - Τι λέει η λαϊκή δοξασία για το θρύλο τους

Οι καλικάντζαροι εξαφανίζονται τα Φώτα με τον αγιασμό των νερών.Σύμφωνα με τη λαϊκή δοξασία, τις μέρες αυτές που τα «νερά είναι αβάφτιστα», οι καλικάντζαροι βγαίνουν από τη γη για να πειράξουν τους ανθρώπους.

Η λαϊκή φαντασία, σχετικά με την εμφάνισή τους

Από την παραμονή των Χριστουγέννων, μέχρι τα Θεοφάνια στις 6 του Γενάρη είναι δώδεκα μέρες, γνωστές σαν Δωδεκαήμερο ή Δωδεκάμερο. Σ’ αυτό το διάστημα, ως γνωστό, γιορτάζουμε τρεις μεγάλες γιορτές που έχουν σχέση με το Χριστό: τα Χριστούγεννα, την Πρωτοχρονιά και τα Θεοφάνια ή Φώτα. Τα Χριστούγεννα για τη γέννηση του Χριστού, την Πρωτοχρονιά για την αρχή του χρόνου, και τα Θεοφάνια για τη βάφτισή του.

Επειδή από τα Χριστούγεννα μέχρι τα Φώτα ο Χριστός είναι ακόμη αβάφτιστος, είναι και «τα νερά αβάφτιστα». Έτσι βρίσκουν ευκαιρία οι καλικάντζαροι ν’ αλωνίζουν τον κόσμο. Οργιάζει κυριολεκτικά η λαϊκή φαντασία σχετικά με την εμφάνισή τους: «Είναι σαν τους ανθρώπους, όμως μαύροι κι άσκημοι και πολύ ψηλοί, και φορούν σιδεροπάπουτσα», πιστεύουν μερικοί. Για άλλους είναι «μαυριδεροί με κόκκινα μάτια, τράγινα πόδια, με χέρια σαν της μαϊμούς και με τριχωτό όλο το σώμα». Άλλοι πάλι τους θέλουν «κουτσούς, στραβούς, μονόμματους, μονοπόδαρους και πολύ κουτούς… Η τροφή τους είναι σκουλήκια, βαθράκια, φίδια κ.ά. Μπαίνουν στα σπίτια απ’ την καπνοδόχο και κατουρούν τη φωτιά, καβαλικεύουν στους ώμους τους διαβάτες, τους πιάνουν στο χορό». Τα ονόματα που τους έχουν δώσει είναι ποικίλα, ανάλογα με τον τόπο: λυκοκάντζαροι, καρκαντζόλοι, καψιούρηδες, καλιοντζήδες, μνημοράτοι, (π)αρωρίτες, κολοβελόνηδες, πλανητάροι, τσιλικρωτά, παγανά, είναι μερικά απ’ αυτά.

Ποιοι γίνονται καλικάντζαροι